Monthly Archives: grudzień 2020

Punktem początkowym dla wszystkich tras jest parking na skraju lasu położony na terenie Nadleśnictwa Brzozów. To w tym miejscu w latach 20. i 30. XX wieku zlokalizowany był Brzozów-Zdrój, zakład zdrojowy działające w oparciu o odkryte źródła lecznicze. Niestety nie przetrwało ono zniszczeń wojennych i powojennych. Zdrojowisko upamiętnia ścieżka przyrodnicza „Brzozów-Zdrój”.

Przy parkingu znajduje się wiata z miejscem na ognisko i sporo ławek do wypoczynku lub przygotowania się do drogi. Obok stoją dwie tablice – jedna z zaznaczonymi trasami nordic walking i druga z zestawem ćwiczeń, które warto wykonać przed rozpoczęciem wędrówki z kijkami.

W lesie tuż obok parkingu wyznaczono ścieżkę edukacyjno-przyrodniczą. Po drugiej stronie rzuca się w oczy kapliczka-votum wybudowana w miejscu, gdzie działało Seminarium Duchowne przeniesione z Przemyśla do Brzozowa, tzw. leśne. W Przemyślu, znajdującym się od 1939 roku pod okupacją sowiecką i niemiecką, nie było warunków do w miarę normalnego funkcjonowania seminarium. Otwarcie leśnego seminarium odbyło się 10 maja 1940 roku. Ogółem wyświęcono tu prawie 100 księży.

Trasa żółta – edukacyjna. Długość 4,8 km, czas przejścia ok. 50 min.

Prowadzi przez Starą Wieś, zabytkowe centrum Brzozowa. Po drodze warto się zatrzymać i zwiedzić Bazylikę kolegiacką pw. Przemienienia Pańskiego oraz Muzeum Regionalne im. Adama Fastnachta mieszczące się w ratuszu na brzozowskim rynku.

Trasa zielona – łatwa. Długość 5,3 km, czas przejścia ok. 1h

Wiedzie przez piękne tereny leśne w okolicach Brzozowa. Już na początku natrafiamy na pierwszy przystanek ścieżki dydaktycznej, poświęcony siedliskowym typom lasu. Ścieżka przyrodniczo-dydaktyczna „Brzozów-Zdrój” ma 15 przystanków, przy których umieszczono tablice informacyjne.

Trasa czerwona – średnia. Długość 12,2 km, czas przejścia ok. 2h

Po rozgrzewce wyruszamy zgodnie z opisanym przebiegiem trasy zielonej aż do przystanku czwartego ścieżki przyrodniczej, za którym znaki zielone i ścieżka skręcają w prawo, a szlak czerwony i czarny pozostają na drodze głównej. Dalej trasa prowadzi obok ośrodka rekolekcyjnego jezuitów. To budynek z lat 80. XIX wieku, wzniesiony w stylu dawnych kurortów, określanym jako szwajcarski – miejsce wypoczynku, ale i skupienia. Obok willi stoi stylowa kaplica z początku XX wieku. Następnie szlak wiedzie przez piękny bukowy las, uznawany za jeden z najbardziej urokliwych odcinków leśnych.

Trasa czarna – trudna. Długość 17,6 km, czas przejścia ok. 3h

Początek trasy prowadzi leśną drogą, następnie wchodzimy do wsi Zmiennica, o której pierwsze wzmianki historyczne pochodzą z XV wieku. Mijamy XIX-wieczny drewniany kościół przeniesiony z Jasionowa. Wewnątrz świątyni znajduje się najstarsza w regionie płyta nagrobna z 1539 r. link kościoły drewniane Za kościołem mijamy neogotycki, zabytkowy spichlerz podworski z początku XIX wieku. W końcowym odcinku wracamy na tereny leśne.

Wschodni Szlak Rowerowy Green Velo ułatwia miłośnikom turystyki na dwóch kółkach organizację aktywnego wypoczynku. Zaczynając i kończąc rowerową pętlę w Brzozowie (ok. 31,5 km), poznasz urok Pogórza Dynowskiego i wyzwania, jakie stawia przed tobą.

Wyjątkowe zabytki

Pierwszy przystanek Green Velo wypada w pobliskiej Starej Wsi, gdzie trzeba zwiedzić późnobarokową bazylikę pw. Wniebowzięcia NMP. Za zabudowaniami Kolegium Ojców Jezuitów trasa skręca w lewo, w kierunku na Orzechówkę. Jednak za mostem nad Stobnicą, na kolejnym skrzyżowaniu odbijamy w prawo, by malowniczą doliną Stobnicy dotrzeć do Bliznego. Tu zachwyci cię drewniany kościół pw. Wszystkich Świętych, wpisany na Listę światowego dziedzictwa kulturalnego i przyrodniczego UNESCO, z polichromiami z XVI–XVIII w.

Krajobrazy Pogórza Dynowskiego

Jadąc do Jasienicy Rosielnej, zbliżasz się do Czarnorzecko-Strzyżowskiego Parku Krajobrazowego. Trasa dalej biegnie przez Wolę Jasienicką i skręca na Wolę Komborską. Kilka kilometrów od Woli Komborskiej warto przystanąć na jednym z najpiękniejszych punktów widokowych na Podkarpaciu. Kierując się na Orzechówkę, docierasz do Brzozowa.

W miesiącach letnich to miejsce najbardziej tętni życiem w Brzozowie. Skorzystaj z dużego basen ze zjeżdżalnią rynnową o długości prawie 60 m. i innych atrakcji. Na młodsze dzieci czeka trójpoziomowy brodzik o głębokości 0,15 – 0,3m.

Wokół basenów dobrze utrzymana łąka, na której można rozłożyć koc lub leżak. Na ogrodzonym terenie znajduje się jeszcze plac zabaw  dwa korty tenisowe i boisko do siatkówki plażowej.

Pałac  usytuowany jest w Grabownicy Starzeńskiej przy  drodze  łączącej  Brzozów z  Sanokiem. Eklektyczna, piętrowa budowla na planie prostokąta posiada w części centralnej portyk wsparty czterema kolumnami wspierającymi z kolei spory balkon.

Pałac został wybudowany  na  przełomie  XVIII i XIX stulecia przez rodzinę Starzeńskich. Czasy największej świetności przypadają na początek XIX w., gdy rezydował w nim Franciszek Ksawery Mikołaj Starzeński, znany ichtiolog, który hodował w akwariach rzadkie gatunki ryb. Późniejsi właściciele – Ostaszewscy rozwinęli w Grabownicy hodowlę koni pełnej krwi angielskiej. W 1894 r. majątek przejął Piotr Tyszkowski. Zmarł w 1920 r. bezpotomnie i od tego czasu aż do utworzenia PGR-u w 1949 r. pałacem opiekował się zarządca.

Dzisiaj obiekt jest w rękach prywatnych i jest niedostępny dla zwiedzających.

Najznamienitszym zabytkiem Brzozowa jest Bazylika kolegiacka pw. Przemienienia Pańskiego. Historia tego kościoła sięga XVII wieku, kiedy został zbudowany. W 2017 roku papież Franciszek podniósł kolegiatę do godności bazyliki mniejszej.

Esencja baroku

Po wejściu do świątyni wzrok przyciąga barokowe prezbiterium z ołtarzem głównym w czerwono-złotej kolorystyce. Uskokowo ustawione trzy pary kolumn kierują wzrok na centrum ołtarza, w którym znajduje się pochodzący w XVII wieku obraz ze sceną Ukrzyżowania. W relikwiarzach w ołtarzu głównym zgromadzono 107 relikwii świętych.

Nawę główną zdobi pokryte freskami sklepienie kolebkowe, wzbogacone lunetami. Na uwagę zasługuje ambona z XVII wieku, z m.in. figurami ewangelistów i innych świętych, motywami roślinnymi oraz rzeźbą pelikana karmiącego młode.

Organy

Po stronie przeciwnej od ołtarza, nad wejściem znajduje się prospekt organowy. Najstarsza informacja o organach (14-głosowych) pochodzi z 1699 roku. Obecnie używane organy, z drugiej połowy XX wieku, posiadają 40 głosów.

Matka Boska Ognista

W nawach bocznych znajdują się m.in. Ołtarz Matki Bożej Różańcowej z obrazem słynącym łaskami, kaplica Najświętszego Serca Jezusowego, kaplica św. Anny z ołtarzem św. Anny i zabytkową chrzcielnicą.

Wyjątkowa jest kaplica Matki Bożej Ognistej, gdzie tak naprawdę znajduje się obraz Matki Bożej Pocieszenia, zwanej Ognistą na pamiątkę cudownego uratowania go z pożaru drewnianego kościoła w 1657 roku. Jako „łaskami słynący” został w 1858 roku koronowany koronami biskupimi.

Więcej informacji w Wikipedii.

Będąc w Brzozowie warto zwiedzić muzeum mieszczące się w brzozowskim ratuszu. Placówka nosi imię historyka Adama Fastnachta. Można tu obejrzeć muzealia z zakresu archeologii, etnografii, historii, sztuki regionu, kultury ludowej i dawne przedmioty codziennego użytku. Cenne dla miasta i regionu ekspozycje zobaczymy na specjalnie organizowanych ekspozycjach czasowych. Z kolei wystawę stałą, która nosi tytuł „Z dziejów i kultury regionu brzozowskiego”, tworzą rekonstrukcje salonu mieszczańskiego i izby chłopskiej, rzeźby i obrazy twórców regionalnych oraz historia regionu przez pryzmat rzemiosła.

Do najstarszych i najciekawszych eksponatów brzozowskiego muzeum należą krzemienne i kamienne toporki oraz siekierki z okresu neolitu (4,5-1,7 tys. lat p.n.e.) odnalezione w okolicach Brzozowa oraz wyroby rzemieślnicze, z których słynął Brzozów – fajki z przełomu XIX i XX wieku oraz warsztat grzebieniarski Jana Fala – ostatniego rzemieślnika w tym fachu w Brzozowie.

Ratusz z końca XIX w. jest najbardziej charakterystyczną i znaną budowlą w Brzozowie. Świetnie prezentuje się na odnowionej  płycie rynku, w otoczeniu kamienic. W 1925 roku na wieży zamontowano zegar wykonany w Pierwszej Krajowej Fabryce Zegarów Wieżowych Michała Mięsowicza w Krośnie. W kolejnych latach ratusz ulegał kilkakrotnym przebudowom, które zmieniały jego pierwotny wygląd. W latach 40. XX wieku zdjęto z wieży hełm i nadbudowano dwie drewniane kondygnacje uzyskując w ten sposób taras widokowy. W latach 60. XX wieku drewnianą nadbudowę zastąpiono obecną murowaną. W latach 2010-2011 ratusz przeszedł gruntowny remont wnętrza, oraz odnowiono elewację.

We wnętrzu ratusza mieści się Muzeum Regionalne i Urząd Stanu Cywilnego. 

Murowany gamach z czerwonej cegły wzniesiono w latach 1909-1910 wg projektu znanego architekta Jana Sas-Zubrzyckiego, profesora Politechniki Lwowskiej i członka Polskiej Akademii Umiejętności. Budowę prowadził przemyski architekt Stanisław Kostka Majerski Budynek wykonany został na rzucie w kształcie litery L. W rogu wkomponowana została wieża. Zwróć uwagę na elewację, na której umieszczone zostały popiersia Kazimierza Wielkiego, królowej Jadwigi, Władysława Jagiełły i Tadeusza Kościuszki oraz tarcze herbowe: Brzozowa i Galicji, które wykonał Stanisław Majerski.

Działało w nim gniazdo Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Brzozowie. „Sokół” był pionierską organizacją propagującą wychowanie fizyczne, sport i zdrowy tryb życia. Została zdelegalizowana po II wojnie światowej przez władze komunistyczne.

Od 1956 r. w zabytkowym obiekcie mieści się Brzozowski Dom Kultury, instytucja kultury Gminy Brzozów.  

Tuż obok drewnianego kościoła w Zmiennicy zwróć uwagę na charakterystyczną trójkondygnacyjną budowlę z kamienia i cegły na rzucie prostokąta z pierwszej połowy XIX wieku. To spichlerz, który wchodził w skład zespołu dworskiego Zarębów i Czerwińskich. Niestety dwór nie przetrwał do naszych czasów. W pobliżu znajduje się park podworski, w którym wiosną rosną łany popularnego i bardzo zdrowego czosnku niedźwiedziego.